قرص کلومیفن (Clomiphen) جزء داروهایی است که برای درمان ناباروری مصرف می گردد. عوارض این قرص شامل بی خوابی، تهوع، سردرد و تاری دید است. این قرص را نباید به صورت خودسرانه مصرف کنید و توسط پزشک متخصص تجویز می شود. با دکتر سلام همراه باشید تا به بررسی عوارض و طریقه ی مصرف این دارو بپردازیم.
قرص کلومیفن چیست؟
قرص کلومیفن (Clomiphen) یکی از داروهای مؤثر برای درمان ناباروری است. اگر تخمکگذاریتان نامنظم است یا در کل تخمکگذاری ندارید، کلومیفن میتواند به شما کمک کند، به خصوص اگر دچار سندرم تخمدان پلیکیستیک (PCOS) باشید. کلومیفن همچنین میتواند به مردان با عدم تعادل هورمونی (که اغلب از مشکل در غده هیپوفیز یا هیپوتالاموس ناشی شده است) کمک کند. این افراد اغلب از تعداد اسپرم کم یا کیفیت اسپرم ضعیف یا اسپرم با تحرک کم رنج میبرند.
برای فهم اینکه چرا و چطور کلومیفن مصرف گردد مهم است که تخمک گذاری در زن را بدانیم معمولا هر زن هر 35-24 روز تخمکگذاری میکند و تخمکگذاری 14-12 روز قبل از قاعدگی بعدی اتفاق میافتد و بیشترین شانس باروری در همین زمان تخمکگذاری و یک یا دو روز قبل از تخمکگذاری میباشد که زمان تقریبا 14-12 روز بعد از اولین روز از 28 روز سیکل ماهیانه میباشد.
خانمهایی که بیشتر به کلومیفن جواب میدهند آنهایی هستند که FSH (هورمون محرک فولیکول که در غده هیپوفیز ساخته و ترشح میشود) بالایی نداشته باشند و همچنین آن دستهای که بعد از درمان با پروژسترون خونریزی میکنند که شامل زنهایی با تخمدان پلی کیستیک میباشد. پس از به اتمام رسیدن یک دوره از مصرف کلومیفن، هیپوتالاموس (بخشی از مغز شما که توابع پایه مانند دما را تنظیم میکند) هورمون جسم زرد (LH) را ترشح میکند و به این وسیله به تخمدانها دستور میدهد که تخمک بالغ را به لولههای فالوپ آزاد کنند. اگر تخمک آزاد شده در راه خود در رحم به یک اسپرم سالم برخورد کند، شما شانس این را خواهید داشت که باردار شوید.
موارد مصرف، عوارض و تداخل دارویی:
موراد مصرف | درمان نازایی |
عوارض | تورم خفیف تخمدان، درد معده، حساسیت به لمس پستان، بیخوابی، تهوع و استفراغ، تاری دید، سردرد، خستگی، تحریکپذیری، افسردگی، افزایش وزن و کیست تخمدانی (نادر) |
تداخل دارویی | مورد خاصی گزارش نشده است |
مقدار و نحوه مصرف قرص کلومیفن
کلومیفن معمولا به شکل قرص برای یک دوره پنج روزه در ماه تجویز میشود. این دارو به شما کمک میکند تا به میزان بیشتری از هورمونی را تولید کنید که موجب تخمکگذاری میشود. این امر باعث میشود تا تخمدانها یک یا تعدادی بیشتر از تخمکهای بالغ را تولید کنند.
شما به احتمال زیاد پنج تا ۱۲ روز بعد از مصرف آخرین قرص تخمکگذاری خواهید کرد. پزشک شما را به طور مرتب بررسی میکند تا ببیند که آیا تخمدانها برای آزادسازی تخمک آماده است یا خیر. بسیاری از زنان حداکثر سه تا شش چرخه درمانی را میگذرانند (ممکن است ۱ تا ۲ ماه از دارو درمانی بگذرد تا تخمکگذاریتان منظم شود).
توجه: بیشتر حاملگی ها در 6 ماه اول استفاده از کلومیفن اتفاق میافتد و بعد از 6 ماه موفقیت کاهش مییابد.
نکاتی که در رابطه با مصرف این دارو باید بدانید
با مصرف داروهای باروری احتمال باروری چند قلو افزایش مییابد. در نتیجه ریسک سقط و دیگر مسایل هم افزایش مییابد.
زنهایی که چاق هستند کمتر تخمکگذاری میکنند. اغلب کاهش وزن بهترین درمان میباشد و شانس تخمکگذاری را بیشتر میکند.
زنانی که کلومیفن را به همراه دیگر داروهای باروری مصرف میکنند، گاهی اوقات دچار سندرم تحریک بیش از حد تخمدان (OHSS) میشوند، که یک بیماری با افزایش وزن، نفخ و احساس پفکردگی است.
داروهای باروری خطر ابتلا به سرطان تخمدان را افزایش نمیدهند، حتی اگر درمان دارویی بیش از یک سال طول بکشد.
حدود ۸۰ درصد از زنان، معمولا در سه ماهه اول درمان، تخمکگذاری میکنند و از میان آنها ۴۰ درصد باردار میشوند.
علاوه بر تاثیر این دارو احتمال بارداری به فاکتورهای دیگری نظیر سن، میزان تحرک و کیفیت اسپرم همسر بستگی دارد.
اگر بیماران با توجه به داشتن تخمک در سه سیکل باردار نشوند باید دلایل دیگر نازایی، چسبندگی آندومتریوز و علل مردانه وجود داشته باشد.
![نحوه مصرف قرص کلومیفن در بارداری](http://www.hidoctor.ir/wp-content/uploads/2017/06/86547239-1024x683.jpg)
توصیهها و مراقبتهای پرستاری
* به بیمار توصیه کنید بروز علایم یا درد غیر طبیعی (احتمال بروز کیست یا بزرگی تخمدان) و یا تاری دید را سریعا گزارش کند.
* بیمار باید دمای بازال بدن (دمای پایه بدن بعد از بیدار شدن از خواب) را هر روز صبح از روز اول دوره قاعدگی ثبت کند تا بروز تخمکگذاری مشخص شود.
* در مورد اهمیت مقاربت در زمان مناسب به بیمار توضیح دهید.
* تا زمانی که عوارض دارو مثل تاری دید و یا گیجی مشخص نشده است باید از کارهای مخاطرهآمیز خودداری شود.
ستاره